Hoofdstuk 6 | Geven voelt veilig. Ontvangen legt iets bloot

Over hulp, geld en vertrouwen binnenlaten zonder uzelf kleiner te maken

Het begon met één bericht.

Een vrouw die eerder Ik kies voor mij volgde en intussen zelf Zuurstofpionier was geworden, vroeg of ze nog een Journal kon kopen om te schenken aan iemand die er zelf geen kon betalen. Als ik niemand kende, zou ze hem aan haar zus geven.

Ik kende wel mensen.

Uiteindelijk besloten we dat haar extra Journal naar haar zus zou gaan. Haar idee bleef intussen bij mij hangen.

Ik vertelde het op sociale media. Wie wilde, kon een Journal voor zichzelf en één voor iemand anders kopen. Ge kon zelf kiezen aan wie ge hem schonk of een open schenking doen die ik mocht doorgeven.

Ondertussen groeide ook een lijst met mensen die graag een Journal wilden ontvangen.

Zo ontstond de giftpot.

Elf mensen droegen bij. Eén schenking bedroeg tweehonderd euro.

Ik had deze actie dus niet zelf bedacht. Ik had een idee ontvangen.

En misschien begon daar mijn eerste oefening al: toelaten dat iets waardevols niet altijd uit mijzelf hoeft te komen.

En toch voelde ik bij ieder bedrag dat bekende ongemak opduiken.

Geven kan ik goed. Ik schenk een boek, maak tijd vrij, denk mee, luister of doe nog snel iets extra. Ontvangen maakt mij onrustiger. Dan zoek ik meteen hoe ik de rekening weer gelijk kan trekken.

Een dankuwel lijkt plots te klein. Ik wil iets terugdoen. Uitleggen hoeveel het betekent. Bewijzen dat de hulp goed terechtkomt.

Desnoods schrijf ik er een volledige speech bij, zodat niemand per ongeluk zou denken dat ik zomaar iets heb aangenomen.

Aan de ontvangende kant

Ik weet hoe het voelt om hulp nodig te hebben.

Ik merk hoe graag ik de volgende zin in de verleden tijd zou schrijven: er was een tijd waarin ik naar de voedselbank ging.

Dat klinkt afgerond. Alsof ik er vanop een veilige afstand op kan terugkijken.

Alleen klopt het niet.

Ik ga vandaag nog altijd naar de voedselbank. Ik ontvang een ziekte-uitkering die wordt aangevuld met leefloon. Dat is mijn werkelijkheid terwijl ik verder herstel en tegelijk IO₂ en Nodaroo uitbouw.

Een verhaal over ontvangen zou vreemd voelen als ik het belangrijkste stuk in de verleden tijd verstop. Dus schrijf ik het zoals het is.

Ik ontving de voorbije jaren ook coaching, cadeaus en praktische hulp. Dankbaarheid en schaamte liepen vaak naast elkaar.

Hulp raakt aan veel meer dan wat iemand geeft. Ze raakt aan mijn beeld van wie ik hoor te zijn. Een volwassen vrouw. Een mama. Iemand die haar plan trekt. Iemand die liever voor een ander zorgt dan toegeeft dat ze het zelf efkes niet redt.

Wanneer iemand mij iets geeft, begint mijn hoofd meteen te rekenen.

Hoe maak ik dit goed?

Wanneer kan ik iets teruggeven?

Hoe zorg ik dat ik niemand tot last ben?

Dat rekensommetje gaat zelden over geld. Het probeert vooral te bewijzen dat ik genoeg teruggeef om niemand tot last te zijn.

Zolang ik geef, voel ik mij stevig. Aan de ontvangende kant kan ik mij nergens achter verstoppen.

Ik kan alleen mijn handen openhouden.

Ook geven kan een veilige plek worden

We spreken vaak mooi over gulheid. Terecht. Geven kan mensen dragen, kansen openen en iets in beweging zetten wat iemand alleen niet rond krijgt.

Ik begon alleen te merken dat geven voor mij ook een veilige positie kon zijn.

Wie geeft, houdt vaak een stukje regie. Ge kiest wat ge deelt, hoeveel en wanneer. Ge zijt degene die iets mogelijk maakt. Dat voelt krachtig.

Ontvangen vraagt dat ge toelaat dat iemand u iets gunt. Ook wanneer ge zelf nog twijfelt of ge het al genoeg verdiend hebt.

Bij de giftpot kwam dat heel dichtbij. Mensen schonken geen geld omdat ik hen een sluitend rendement kon beloven. Ze vertrouwden erop dat hun bijdrage bij iemand zou landen die wat zuurstof kon gebruiken.

Ik kon dat vertrouwen alleen ontvangen en er zorgvuldig mee omgaan.

Het ongemak zat erbij. Ik gaf het alleen niet langer de sleutel van de deur.

Een dankuwel hoeft de rekening niet te sluiten

Ik maakte van dankbaarheid lang bijna een tegenprestatie.

Als iemand iets voor mij deed, moest ik minstens even warm reageren, uitgebreid uitleggen wat het betekende en liefst snel iets teruggeven. Zo voelde de verhouding weer veilig en gelijk.

Echt contact werkt zelden als een kassabon.

De ene mens draagt vandaag wat meer. Een andere doet dat volgende maand. Iemand helpt met geld. Iemand anders rijdt mee, kookt, luistert of stuurt op het juiste moment één zin die blijft hangen.

Dat laat zich niet netjes verrekenen.

Door alles onmiddellijk terug te willen betalen, duwde ik het ontvangen soms alweer van mij weg. Mijn dankuwel kreeg haast. Ik maakte van een gebaar een taak die ik zo snel mogelijk moest afvinken.

Nu probeer ik het kleiner te houden.

Dankuwel. Dit helpt mij.

En dan stop ik met praten voordat ik er een kleine TED Talk van maak.

Dat lukt niet altijd. Mijn hoofd rekent geregeld verder, ook wanneer niemand om een tegenprestatie vroeg. Blijkbaar doet het graag onbetaalde overuren.

Openheid werkt in twee richtingen

Binnen IO₂ dacht ik bij openheid eerst vooral aan eerlijk zijn. Durven tonen wat er leeft. Uw verhaal delen. Zeggen wat ge voelt en nodig hebt.

De giftpot liet mij nog een andere kant zien.

Openheid betekent ook dat iets u mag bereiken.

Een compliment dat ge niet wegwuift. Hulp waar ge geen grapje van maakt. Geld dat ge ontvangt voor werk waar ge met uw hart aan bouwt. Iemand die zegt: ik geloof hierin, terwijl gij zelf nog tussen enthousiasme en twijfel heen en weer loopt.

Dat laatste voel ik sterk bij de Zuurstofpioniers.

De Journal wordt pas op 11 november officieel geboren. De eerste mensen kozen er al voor terwijl ik nog schreef, schaafde, audio’s opnam en pagina’s verschoof. Zij bestelden iets dat zichtbaar vorm kreeg.

Iedere bestelling maakte mij blij. En verantwoordelijk. Af en toe voelde ik ook ongemak, omdat iemand al ja zei terwijl ik zelf nog midden in het maakproces zat.

Die gevoelens mogen samen aan tafel zitten terwijl ik het vertrouwen aanneem.

Wat IO₂ met ontvangen te maken heeft

Overvloed in twee richtingen

Voor mij zit overvloed hier in de beweging zelf. Ik geef wanneer ik kan en oefen in ontvangen wanneer iets naar mij toekomt.

Dat oefenen gebeurt in kleine momenten. Ik laat een compliment staan. Ik zeg ja wanneer iemand aanbiedt om te helpen. Ik ontvang een betaling zonder er meteen een extra uur gratis bovenop te leggen.

En na mijn dankuwel probeer ik werkelijk te stoppen.

Wat probeert ge meteen terug te betalen?

Schrijf bovenaan een lege bladzijde:

Wat vind ik moeilijk om zomaar te ontvangen?

Denk aan geld, aandacht, hulp, rust, een compliment, een cadeau of iemands vertrouwen.

Schrijf daarna op wat ge meestal doet zodra ge het krijgt. Maakt ge het kleiner? Geeft ge snel iets terug? Legt ge uitgebreid uit waarom ge het nodig had? Begint ge te bewijzen dat de ander geen fout maakte door u iets te gunnen?

Kijk naar één antwoord dat u raakt en vraag uzelf:

Wat zou er gebeuren als dankuwel vandaag genoeg was?

Maak daar geen nieuwe levensregel van. Het antwoord mag onwennig voelen. Laat het gewoon even op papier staan.

De giftpot bracht Journals bij mensen die ze zelf niet konden kopen. Ze liet mij ook zien hoeveel moeite ik nog doe om plaats te maken voor wat mijn kant uitkomt.

Ik geloof oprecht dat zuurstof andere mensen mag bereiken.

Nu oefen ik om niet opzij te stappen wanneer ze mijn kant uitkomt.

Alle hoofdstukken van Het verhaal van IO₂

1. Waarom IO₂ bestaat
2. Waarom schrijven alles veranderde
3. Wie zijt ge wanneer niemand iets van u nodig heeft?
4. Uw verlangen hoeft zich niet te verdedigen
5. Soms klinkt kiezen gewoon als stoppen
6. Geven voelt veilig. Ontvangen legt iets bloot
7. Mijn planning moet mij ook kunnen dragen
8. Wat ik weghaalde om iedereen te bereiken
9. Drie regels zijn ook schrijven